سوالات آزمون تشریحی مطالعات معماری ایران

گرایش مطالعات معماری ایران در پی تربیت پژوهشگرانی در زمینهٔ فرهنگ و معماری ایران است.از این رو در آزمون مرحله دوم این گرایش، توانایی اولیه داوطلبان برای عرصهٔ پژوهش سنجیده می‌شود. از سال 91 پذیرش دانشجو  به صورت دو مرحله‌ای انجام گرفت.
در ابتدا باید اشاره کنیم که معمولا یک صفحه A4 پشت و رو سوالات هست که باید پاسخ را به صورت تشریحی بنویسید.پس در نتیجه باید روی نویسندگی خود تمرین کنید.
مجموع امتیاز 100 نمره است که به شما از 0 تا 100 امتیاز داده خواهد شد.

1. اطلاعات لازم برای آزمون تشریحی

 از داوطلبان انتظار می‌رود در زمینه هایی زیر اطلاعات و توانایی لازم را داشته باشند:
🔹تاریخ معماری ایران
🔹تاریخ شهر در ایران
🔹تاریخ و فرهنگ ایران
🔹درک متون ادب فارسی
🔹مطالعاتی کلی در زمینه تاریخ منظر و باغسازی ایرانی
🔹سازه و مصالح بومی ایران
🔹زبان تخصصی تاریخ معماری ایران
از "سایت ایرانشهر" سرچ کنید.فهرست واژگان فارسی و انگلیسی را در انتهای کتاب "مجموعه هنر در تمدن اسلامی،انتشارات سمت" بخوانید. از سایت های ARCNET ,SCIARC,WHC,IRANICA استفاده کنید.حدودا ۲۰ ۲۵ تا لغت داده بود مثل معماری و هشت و نیم هشت و مفهوم و دهلیز و اهیانه و ... بعد گفته بود دسته بندی شون کن و تهش بگو دلیل این دسته بندیت چیه ک اینارو تو این دسته گذاشتی.
 

2. تمرین های لازم برای آزمون تشریحی

داوطلبان آزمون تشریحی دورهٔ مطالعات معماری ایران می‌بایست در روند آمادگی برای مرحلهٔ دوم آزمون،توانایی لازم را در آداب نگارش فارسی کسب کنند. برای کسب توانایی‌های لازم تمرین‌هایی تا روز آزمون در سه قالب توسط دانشجو انجام خواهد شد:

✅ 2-1 نوشتن:

در نوشتن به این نکته‌ها حتماً دقت کنید:
🔹 ساده بنویسید. شما باید تا جایی که می‌توانید امکان تأویل‌ از نوشته‌تان را کم کنید. شما در آینده می‌خواهید نتیجه پژوهشتان را نشر دهید تا در آینده از آن استفاده شود یا میزان فهم را در حوزه‌ای افزایش دهد پس باید بتوانید نتیجه را به روشن‌ترین نحوهٔ ممکن انتقال دهید.
🔹 از شاعرانگی در نوشته‌تان بپرهیزید. مخاطب نوشتهٔ شما افراد دانشگاهی هستند و حوزهٔ فعالیت شما آکادمیک است پس از شاعرانگی در این نوع از نوشته‌ها باید پرهیز کنید.
🔹از واژه‌ها و اصطلاحاتی که معنای مشخص و تعریف شده ندارند؛ استفاده نکنید. مانند معنای مکان، حس مکان، تعلیق فضا و ... .
🔹 یک پژوهشگر حوزه علوم انسانی و به خصوص تاریخ همیشه باید این امکان را در نظر بگیرد که نتایج دیگری به غیر از نتیجه تحقیق او ممکن است درست باشند پس از واژه‌هایی که از قطعیت خبر می‌دهند باید بپرهیزید. مانند قطعاً، بی شک، ثابت شده است که و ... .
🔹 اگر نمی‌دانید یا ننویسید یا صادقانه بنویسید که نمی‌دانید.منطقی،خارج از تعصب و بدون احساسات بنویسید.

🔷بعضی از شما در املای کلمات و یا سر هم یا جدانویسی ترکیب‌ها و کلمه‌ها مشکل دارید. راه حل این مسأله خواندن روزنامه‌های معتبری است که در کشور منتشر می‌شود. صورت نوشتن در کتاب‌های قدیمی با صورت نوشتن امروز ما متفاوت است. مثلاً آنها می‌نویسند: «براستی» ولی ما می‌نویسیم: «به راستی». برای آشنایی با صورت نوشتاری امروز پیشنهادم این است که روزنامه‌های معتبری که در کشور منتشر می‌شوند را ببینید. اگر بتوانید مجله‌های علمی پژوهشی را هم از وبگاه نورمگز دانلود کنید و ببنید بسیار خوب و کمک‌کننده است. این مسأله حتماً باید تا روز آزمون حل بشود.مثلا:
چهارخط متن داده بود و غلط املایی و مفهومی داشت و گفته بود اگ اشتباهه درستشو بنویس و اصلاحش کن 

برای آشنایی بیشتر با نحوه و ادبیات نگارش خوب و ایده‌آل در حوزه تاریخ نگاری معماری می‌توانید مطالب وبگاه آسمانه را بخوانید. ترجیحاً نخست مطالب افراد زیر را بخوانید: 

جناب آقای دکتر مهرداد قیومی بیدهندی
جناب آقای دکتر محمد رضا رحیم‌زاده
جناب آقای دکتر مهدی حجت
سرکار خانم دکتر زهرا اهری
سرکار خانم دکتر زهره تفضلی
جناب آقای مهندس سید محمد بهشتی

✅2-2 خواندن مقاله و کتاب:

تعدادی کتاب و مقاله را باید بخوانید و در دفترچه‌ای برای خود خلاصه بردارید. در خواندن این مقاله‌ها هم مطلب عرضه شده را بیاموزید و هم به نحوهٔ نگارش و پروردن موضوع توجه کنید.
برای مرحله دوم کتاب خاصی لازم نیست به اون صورت بخونید اما یک کتاب کمکتون می‌کنه اگر داشته باشید: بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران
و یک کتاب هم بهتره بخونید: البته واضح و مبرهن است که٬ ضیا موحد

یک چیزی که خیلی به نوشتن خوب کمک میکنه، خواندن مطالب خوبه. برای خوندن مقاله‌های خوب به سایت noormags مراجعه کنید و مقاله‌های افراد زیر رو بخونید:
- جناب آقای دکتر مهرداد قیومی بیدهندی
- سرکار خانم دکتر زهرا اهری
- جناب آقای دکتر محمدرضا رحیم‌زاده
- سرکار خانم دکتر زهره تفضلی

همچنین مقاله‌هایی که در دو مجله «گلستان هنر» و «مطالعات معماری ایران» چاپ شدن، مقاله‌های خوبی هستند.
برای موفقیت در آزمون تشریحی پژوهش، باید با تحقیق و نوشتن و فرهنگ ایرانی آشنا باشید. مهم‌ترین صفت برای توفیق در این آزمون یکی توان جمع‌بندی اطلاعات گوناگون برای نوشتن مقاله است و دیگری آشنایی عمیق با فرهنگ و معماری و هنر ایران. به همین جهت، نمی‌شود برای آن منبع واحدی توصیه کرد. توصیه می‌کنم در مدتی که در پیش دارید، دربارۀ تاریخ فرهنگ ایران بسیار بخوانید (برای فهمیدن، نه حفظ کردن) و تمرین نوشتن بکنید: درست نوشتن و ساده نوشتن متن علمی. برای این دومی، این کتاب‌ها را بخوانید: ضیاء موحد، البته واضح و مبرهن است که ... (رساله در مقاله‌نویسی)؛ رضا بهاری، به زبان آدمیزاد. البته با خواندن این کتاب‌ها، قلم روان نمی‌شود. باید تمرین کرد."

✅ 2-3 بالا بردن دایرهٔ اطلاعات:

همانطور که می‌دانید برای ورود به دورهٔ مطالعات معماری ایران باید اطلاعات تاریخی خود را در زمینه تاریخ سیاسی، اجتماعیِ، هنر، ادبیات، معماری، شهر بالا ببریم. 

• تاریخ،تاریخ ادبیات،تاریخ نقاشی،تاریخ خطاطی را باید مطالعه کنید.
• تمامی سلسله های تاریخی، حکومت های محلی و تقدم و تاخر آنها را بشناسید.
• پایتخت ها را بشناسید.
• پلان و مقطع کاربری های مختلف در معماری ایرانی را بشناسید.
• مکاتب هنری همچون هرات،اصفهان و... بشناسید.
• فضلا،شاعران،نقاشان،نویسندگان و خطاطان دوره های مختلف را بشناسید.چه قرنی بوده اند و در زمان کدام پادشاه بوده اند؟
• انواع خط ها و کاربرد آنها را بشناسید.
• نقشه جغرافیایی ایران را بشناسید.
   

3. سوالات آزمون تشریحی تا به الان

تا به امروز اطلاعات فوق به 5 وجه مورد سنجش قرار گرفته است:

🔶طرح سوال مستقیم:
طراح آزمون به صورت مستقیم سوالی طرح کرده و اطلاعات و قدرت تحلیل اطلاعات داوطلب را می سنجد. تا سال ۱۳۹۴ این دست از سوال‌ها سهم کمی در آزمون داشتند. به این صورت که پرسش اصلی به یکی از روش‌هایی که در ذیل خواهد آمد؛ مطرح می‌شد اما از سال ۱۳۹۵، هر 7-8 پرسش مطرح شده در آزمون از این دست بودند. طراحی آزمون به این صورت از آن جهت که طیف امتیازهای داده شده به داوطلبان گسترده نمی‌شود؛ نکتهٔ مثبتی است. به عبارت دیگر این نوع آزمون از ارزش و تأثیرگذاری آزمون مرحلهٔ اول نمی‌کاهد و اجازه می‌دهد که هر دو مرحله تأثیر خود را در پذیرش داوطلب داشته‌ باشند. سوالاتى پرسيده میشود که مربوط به مباحث نظرى و تاريخ معمارى است كه قابل بحث بوده و جوابهاى متفاوتى ميتواند داشته باشد.
مثلا:

• نظرتون در مورد معماری یادمانی دوره پهلوی
• شاعر بزرگ حافظ با کدامیک از افراد زیر در ارتباط بوده است؟
• چرا هیچکدام از مساجد شیراز گنبد ندارند؟ 
• چرا برخی مساجد دو محراب دارند؟ الترناتیو های مختلف ارایه دهید و آنها را  تحلیل کنید.
• طریقه های مختلف پژوهش در تاریخ معماری ایران را بیان کنید.
• یه ایه قرانی رو نوشته بود و گفته بود این ایه تو یه بنای قدیمی کجای بنا جای داره بنظرتون ؟مفهوم آیه این بود ک باید پاک باشی ک وارد شی و این مکان جای پاکیزگانه

🔶نگارش مقاله با توجه به متون عرضه شده:
در این نوع سؤالات، یک متن به زبان فارسی معیار، یک متن به زبان انگلیسی، یک متن کهن فارسی و چند تصویر در اختیار داوطلبان قرار می‌گیرد؛ و از آنها خواسته می‌شود با توجه به متون عرضه شده، به طرح یک ایده‌ پژوهشی بپردازند و سه تا پنج پاراگراف درباره‌ی آن بنویسند. همچنین برای نوشتهٔ خود عنوان مناسبی انتخاب کنند.در این گونه سوالات علاوه بر آنکه داوطلبان باید با نکات اولیه نگارش مقالهٔ فارسی و نظام ارجاع به منابع آشنا باشند؛ انتظار می رود در درک متون کهن فارسی و همچنین درک زبان تخصصی تاریخ معماری ایران توانایی لازم را داشته باشند.
مثلا:

• در اولین سال های آزمون های تشریحی از دانشجو خواسته میشد که یک متن منسجم 900 الی 1200 کلمه ای بر اساس منابع مختلفی(منابع انگلیسی حتی) که به دانشجو داده میشد،بنویسند.از سال 1395 این سوالات حذف شد و به جای آن 7-8 سوال با پاسخ های کوتاه یک پاراگرافی پرسیده میشود.
• یک متن بزرگ انگلیسی که از دل آن سوالاتی پرسیده میشود.مثلا متنی از وقف نامه ربع رشیدی از خانوم شیلا بلر. در این سوالات عمدتا پاسخ در دل متن پیدا میشود.

🔶نگارش مقاله با توجه به اسناد تصویری معماری:
در این نوع سوال‌ها، مجموعه‌ای از مدارک معماری یک بنای تاریخی و یا مجموعه‌ای سند تصویری از یک نوع بنای تاریخی در اختیار داوطلبان می‌گذارند و از آن‌ها می‌خواهند با توجه به تصاویر ارائه شده به طرح یک یا چند ایدهٔ پژوهشی بپردازند و در سه تا پنج پاراگراف ایدهٔ خود را شرح دهند.
مثلا :

• 20 عکس از یک بنا میدادند و بر اساس آن میخواستند که دانشجو یک متن 1000 کلمه ای بنویسند.
• یه عکس از بازار سرد و کوهستانی‌داده بود گفته بود هر چی برداشت میکنی‌از این بازار رو در ۳۰۰ کلمه بنویس

🔶روایت، توصیف:
در این گونه سوال‌ها از داوطلبان خواسته می‌شود که خود را جای معمار و یا کارفرمای چند سدهٔ قبل بگذارند، یا فرض کنند در یک مسابقهٔ معماری برای طرح یک بنا با شمایل تاریخی شرکت کرده‌اند، و از زبان معمار و کافرمای قرون گذشته و یا شرکت کننده در مسابقهٔ معماری به روایت و توصیف بنای مورد سوال بپردازند.شایان ذکر است که متن پاسخ داوطلب به زبان فارسی معیار نگاشته می‌شود و لزومی ندارد داوطلب به نگارش متون تاریخی احاطه داشته باشد.
مثلا:

یه سوالی درمورد شکست هلاکو خان و اینکه بعدش دستور داد رصدخانه الغ بیگ رو بسازن بود. گفته بودن درسته یا نه؟

🔶طراحی ابتدایی:
در بعضی موارد از داوطلبان خواسته می‌شود تهرنگ طرح خود را به صورت شماتیک ترسیم کنند.

مثلا:

• يك متن تخصصى انگليسى بود كه يك بنا رو توصيف كرده بود و چند تا سوال پرسيده بود راجع به متن. پلان و مقطع اون بنا رو هم بر اساس توصيفات خواسته بود.
• یه عکس سه بعدی از کاروانسرا داده بودند و گفته بودند پلانش را ترسیم کنید
   

سوالات سال ۱۳۹۴ (شصت نمره):‌

• سوال اوّل-
  نوشتن مقاله‌ای نهصد کلمه‌ای با استفاده تصاویر داده شده (تصاویر و مدارک دو بعدی خانه‌ی «سیگاری» در یزد). 

سوال دوم (سی نمره)-
الف:‌ از میان نقاشان زیر،‌ کدامیک در آثار خود بیش از دیگران به معماری پرداخته است؟‌ توضیح دهید. 

کمال‌الدین بهزاد، رضا عباسی، علیرضا عباسی

ب: در آثار کدام‌یک از منظومه‌سرایان ایرانی، توصیفاتی از کاخ‌های ساسانی به چشم می‌خورد؟‌
ج: بازارهای ایران چرا در یک مسیر مستقیم ساخته نمی‌شدند؟ 
سوال سوم (ده نمره)-
الف: معماران معاصر ایران به ساخت آثار یادمانی توجه داشته‌اند. چه تفاوتی میان آثار آنان و معماران گذشته در این زمینه وجود دارد؟‌
ب: سه معمار معاصر ایرانی را با آثارش نام ببرید که در معماری خود به سنت‌های معماری توجه دارد و آثارش را توضیح دهید. 

سوالات سال ۱۳۹۳:

سوال اوّل (هفتاد نمره)- با استفاده از منابع زیر مقاله‌ای نهصد کلمه‌ای بنویسید (متنی از شرف‌الدین علی‌یزدی از قرن نهم هجری در مورد مسجد جامع سمرقند، متنی انگلیسی از دانشنامه‌ی ایرانیکا، چند عکس و مدارک دو بعدی از مسجد جامع سمرقند)

سوال دوم (پانزده نمره)- از میان افراد زیر، احتمال می‌دهید کدامیک با «علیرضا عباسی» دیدار کرده باشد؟ توضیح دهید. 
حسین بهزاد، مانی، کمال‌الدین بهزاد، میرعماد، میرزا غلامرضا اصفهانی
سوال سوم (پانزده نمره)- معماران ایرانی در طراحی‌هایشان به فرش توجه می‌کردند. به نظر شما دلیل این توجه چه بوده است؟‌
پی‌نوشت:‌ به دلیل دسترسی نداشتن به اصل سوالات، صورت آنها دقیق نیست و تنها نقل به مضمون شده است. 
 

4. راه ارتباطی:

چنانچه هرگونه سوالی در مورد این دوره داشتید میتوانید در قسمت نظرات همین صفحه و یا راه های ارتباطی زیر اقدام کنید:
آیدی شخصی تلگرامی :
https://t.me/archis_tory
آیدی کانال تلگرامی:
https://t.me/tarikh_tests
آیدی کانال آپارات:
https://www.aparat.com/TARIKH_TESTS
آیدی اینستاگرام:
https://instagram.com/archis.tory
آیدی شخصی واتساپ:
https://web.whatsapp.com/send?phone=989211982553